Λογοθεραπεία και Διγλωσσία

Αξιολόγηση Χρήστη: 5 / 5

Αστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια ΕνεργάΑστέρια Ενεργά
 

Γράφει η Παναγιώτα Βίλλια-Λογοθεραπεύτρια στο κέντρο “Δια...λόγου Τέχνη”

Τις τελευταίες δεκαετίες, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, όπου η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε χώρα υποδοχής μεταναστών και μετακίνησης πληθυσμών, έχει γίνει σημαντικά αισθητό από διάφορους φορείς το φαινόμενο της διγλωσσίας.

Τι σημαίνει όμως, ο όρος “διγλωσσία”;
 Ένα άτομο θεωρείται δίγλωσσο, όταν διαθέτει γλωσσικές ικανότητες, τις οποίες είναι σε θέση να εκφράσει, είτε προφορικά είτε γραπτά, χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες, σε δύο γλωσσικά συστήματα (Triarchi, 1983).
 
Κατά τη διάρκεια της προσχολικής και σχολικής ηλικίας, το παιδί προχωρά στην τελειοποίηση και ολοκλήρωση του φωνημικού, φωνολογικού, σημασιολογικού, γραμματικού και συντακτικού συστήματος. Μέσω της καθημερινής επαφής του με μία γλώσσα, αλλά και μέσω της καθημερινής του εκπαιδευτικής διαδικασίας, αυτές οι γλωσσικές ικανότητες ενισχύονται και αναπτύσσονται συνεχώς. Τι συμβαίνει όμως με ένα δίγλωσσο παιδί, όπου το σχολείο χρησιμοποιεί έναν γλωσσικό κώδικα, στον οποίο το παιδί δε μπορεί να αναπτύξει τις ανάλογες γλωσσικές ικανότητες;
 
Συμβουλές για γονείς δίγλωσσων παιδιών 
 Συχνά τίθεται το ερώτημα από γονείς που μεγαλώνουν ένα δίγλωσσο παιδί για το τι θα πρέπει να προσέξουν στην καθημερινή τους επαφή με το παιδί και για το τι θα πρέπει να έχουν υπόψη τους. 
 ⦁ Μία σύσταση σύμφωνα με το Γάλλο φωνητικό Grammont είναι “une personne, une langue”, δηλαδή ο κάθε γονέας θα πρέπει να μιλά με το παιδί πάντοτε στη μητρική του γλώσσα.
  Για παράδειγμα, εάν σε μία οικογένεια, ο πατέρας είναι Έλληνας και η μητέρα είναι Ρωσίδα, ο μπαμπάς θα πρέπει να μιλάει στο παιδί μόνο με την ελληνική γλώσσα, και η μητέρα μόνο στην ρώσικη γλώσσα. Με αυτό τον τρόπο, το παιδί θα είναι σε θέση να συνδέει κάθε γλώσσα με ένα πρόσωπο, με αποτέλεσμα να είναι περισσότερο εύκολο να διακρίνει τα δύο γλωσσικά συστήματα. Εάν τώρα κατάγονται και οι δύο γονείς από χώρα του εξωτερικού, καλό θα είναι ο γονέας που έχει περισσότερο ανεπτυγμένο το γλωσσικό σύστημα της ελληνικής, να είναι και αυτός που θα μιλάει στο παιδί ελληνικά. Όσον αφορά τη συναισθηματική γλώσσα, θα πρέπει να απευθύνεται στο παιδί στη μητρική του. 
 
⦁ Θα πρέπει να παρέχονται στο παιδί και οι δύο γλώσσες με ισάξια φροντίδα, διεξοδικότητα αλλά και την ίδια αγάπη.
Οι γονείς οφείλουν να μην παρεμελούν την “ασθενή γλώσσα”. Εάν το παραπάνω παράδειγμα δίγλωσσης οικογένειας κατοικεί στην Ελλάδα, θα πρέπει να παρέχονται περισσότερα ερεθίσματα στη ρώσικη γλωσσα.
Για παράδειγμα μπορούν:
-να πραγματοποιούνται συχνά ταξίδια στην Ρωσία
-να συναναστρέφεται το παιδί με ανθρώπους που κατέχουν την ρώσικη ως πρώτη γλώσσα
-να ακούει το παιδί ρώσικα τραγούδια
-να παρακολουθεί κινούμενα σχέδια στη ρώσικη γλώσσα κ.α. 
 
⦁ Τέλος, θα πρέπει να μεταδοθεί στο δίγλωσσο παιδί μία γενικά θετική στάση απέναντι στη δίγλωσση κατάκτηση, την οποία βιώνει καθημερινά. 
Σε πολλά παιδιά, ιδιώς στα παιδιά μειονοτήτων, έχει παρατηρηθεί πως νιώθουν άσχημα που μιλούν μία άλλη γλώσσα, ή κάποιος από τους γονείς τους κατάγεται από χώρα του εξωτερικού. Οι γονείς θα πρέπει να εξηγήσουν και να μεταδώσουν στο παιδί πως η διγλωσσία είναι ένα χαρακτηριστικό, που τους κάνει να ξεχωρίζουν και δεν πρέπει να τη βιώνουν ως αρνητική εμπειρία. 
 
Διγλωσσία και διαταραχές λόγου και ομιλίας
 Αρχικά θα πρέπει να διευκρινιστεί, πως η διγλωσσία δε μπορεί να προκαλέσει διαταραχές λόγου και ομιλίας, εάν ακολουθηθούν οι παραπάνω συστάσεις. Οι διαταραχές λόγου και ομιλίας εμφανίζονται ή οχι στα παιδιά ανεξαρτήτως εάν αυτά μεγαλώνουν μονόγλωσσα ή δίγλωσσα. 
 Οι δυσκολίες που μπορεί να εμφανίσει ένα δίγλωσσο παιδί είναι οι εξής:
 ⦁ Ένα δίγλωσσο παιδί μπορεί να παρουσιάζει δυσκολίες στο φωνολογικό του σύστημα. Σε κάποιες χώρες δεν υπάρχουν τα φωνήματα που υπάρχουν στην ελληνική γλώσσα. Για παράδειγμα στη Ρουμανία δεν υπάρχουν οι ήχοι /θ/ και /δ/. Είναι πολύ πιθανό, να μην παράγει αυτά τα φωνήματα και να λέει “τέλω” αντί για “θέλω”.
 
⦁ Επίσης, είναι πιθανό να παρατηρείται φτωχό λεξιλόγιο σε κάποια από τις δύο γλώσσες, συνήθως τη δεύτερη. Το παιδί δυσκολεύεται να ανακαλέσει τη σωστή λέξη, για αυτό το λόγο την περιγράφει. Αντί για “νεροχύτης” θα πει “εκεί που πλένουμε τα πιάτα”. 
 
⦁ Μία άλλη δυσκολία, η οποία θέλει πολλή προσπάθεια για να αντιμετωπιστεί είναι οι μορφολογικές, συντακτικές και γραμματικές δυσκολίες. Το παιδί δε δύναται να χρησιμοποιεί σωστά τους χρόνους (“Χθες πάω βόλτα”), δυσκολεύεται στις καταλήξεις των λέξεων (“Το παιδί πάω βόλτα”) ή ακόμα δε μπορεί να διαχωρίσει τα τρία γένη των ονομάτων (“τα παιδιές, το σκύλος κ.α.”).
 
⦁ Μία άλλη αδυναμία, που οφείλεται σε λαθεμένη χρήση της διγλωσσίας, κυρίως στο πλαίσιο του σπιτιού, είναι ότι συγχέει και δεν ξεχωρίζει τις δύο γλώσσες, με αποτέλεσμα να τις χρησιμοποιεί ταυτοχρόνως στο λόγο του. Αυτό είναι απολύτως λογικό, εάν σκεφτούμε ότι οι γονείς είναι πιθανό να μιλάνε στο παιδί ο καθένας και στις δύο γλώσσες. Ένα μικρό παιδί, στο οποίο συνεχώς εξελίσσεται το γλωσσικό του σύστημα, δεν έχει ακόμα τους μηχανισμούς εκείνους, που θα τον βοηθήσουν να διακρίνει και να ξεχωρίσει τις δύο γλώσσες. 
 

Σε τι μπορεί να βοηθήσει ο κλάδος της Λογοθεραπείας σε δίγλωσσα παιδιά με δυσκολίες λόγου και ομιλίας;

Σε περίπτωση όπου ένα δίγλωσσο παιδί παρουσιάζει συγχρόνως δυσκολίες στο λόγο και στην ομιλία, τότε η αντιμετώπιση ενός τέτοιου περιστατικού είναι πολύπλευρη και ως Λογοθεραπευτές προτείνουμε εξατομικευμένες μεθόδους παρέμβασης, με στόχο την καλύτερη ένταξη των δίγλωσσων παιδιών στο κοινωνικό σύνολο.

Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα που πρέπει να ακολουθήσει ένας Λογοθεραπευτής είναι η λήψη ενός καλού ιστορικού. Αυτό θα βοηθήσει στο να διευκρινιστεί εάν το παιδί παρουσιάζει γλωσσική καθυστέρηση ή δυσκολίες λόγου και ομιλίας λόγω λαθεμένης χρήσης της διγλωσσίας.
Ύστερα, θα σχεδιάσει εξατομικευμένο πρόγραμμα σχεδιασμένο πάνω στις ανάγκες του παιδιού και της οικογένειας. Πολλές φορές προτείνεται σε παιδιά με σοβαρές δυσκολίες λόγου και ομιλίας, να γίνεται παύση της χρήσης μίας γλώσσας, ώστε να αναπτυχθεί η άλλη γλώσσα και όταν αναπτυχθεί να εισαχθεί η δεύτερη γλώσσα.

Συμπερασματικά, η διγλωσσία δεν προκαλεί διαταραχές λόγου και ομιλίας. Ένα δίγλωσσο παιδί με καθυστέρηση λόγου, θα είχε την ίδια καθυστέρηση εάν ήταν και μονόγλωσσο. Η σωστή αντιμετώπιση ενός δίγλωσσου παιδιού, θα μπορέσει να το βοηθήσει στην ανάπτυξη και των δύο γλωσσικών συστημάτων.

 

Στο κέντρο μας

Λειτουργούν και τμήματα ανεξαρτήτως από την θεραπευτική παρέμβαση όπως είναι η δημιουργική απασχόληση και το θεατρικό παιχνίδι.
Το κέντρο συνεργάζεται με όλα τα ασφαλιστικά ταμεία καθώς αναγνωρίζουν δαπάνες για σχετικές υπηρεσίες

Αναζήτηση

  I accept cookies from this site.